- Biuro Provento
- 0
Ile wynosi ZUS dla nowej firmy w 2026 roku? Sprawdź ulgę na start, Mały ZUS, Mały ZUS Plus, składkę zdrowotną i terminy zgłoszeń.
W 2026 roku przedsiębiorca rozpoczynający jednoosobową działalność gospodarczą może przez pierwsze 6 miesięcy korzystać z ulgi na start i nie płacić składek na ubezpieczenia społeczne, a przez kolejne 24 miesiące opłacać preferencyjny ZUS w wysokości od 420,86 zł miesięcznie bez dobrowolnej składki chorobowej lub 456,18 zł z tą składką. Do tych kwot należy doliczyć składkę zdrowotną, której wysokość zależy od formy opodatkowania i dochodu albo przychodu. Po zakończeniu preferencji przedsiębiorca może przejść na Mały ZUS Plus, jeśli spełnia ustawowe warunki, w tym limit przychodów za poprzedni rok. Ulga na start a Mały ZUS to dwa różne rozwiązania, które mogą następować po sobie i istotnie obniżyć koszty prowadzenia firmy przez pierwsze 30 miesięcy.
Ile wynosi ZUS na początku działalności w 2026 roku? Schemat 30 miesięcy
Najważniejsza informacja dla nowego przedsiębiorcy: nie trzeba od razu opłacać pełnych składek społecznych ZUS, jeśli spełnia się warunki ustawowych ulg.
| Etap działalności | Podstawa składek społecznych w 2026 r. | Składki społeczne miesięcznie |
|---|---|---|
| Ulga na start | Nie dotyczy | 0 zł |
| Preferencyjny ZUS | 1 441,80 zł | 456,18 zł z chorobowym |
| Mały ZUS Plus | 1 441,80–5 652 zł | 456,18–1 926,76 zł z chorobowym |
| Pełny ZUS | 5 652 zł | 1 926,76 zł z chorobowym i FP/FS |
Kwoty odpowiadają minimalnym podstawom oraz standardowym stawkom składek w 2026 roku. W przypadku Małego ZUS Plus wysokość składek jest ustalana indywidualnie, a podany przedział przedstawia możliwe wartości przy przyjętych założeniach.
Ulga na start – kto może przez 6 miesięcy nie płacić składek społecznych?
Ulga na start to rozwiązanie przeznaczone przede wszystkim dla osób, które po raz pierwszy rozpoczynają prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 18 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, z ulgi można skorzystać, jeżeli przedsiębiorca:
Podejmuje działalność po raz pierwszy albo ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od ostatniego zawieszenia lub zakończenia działalności.
Nie wykonuje na rzecz byłego pracodawcy czynności, które wykonywał w ramach stosunku pracy w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.
Czy ulga na start oznacza całkowity brak ZUS?
Nie. Ulga zwalnia wyłącznie ze składek społecznych, czyli emerytalnej, rentowej, wypadkowej i chorobowej. Składka zdrowotna nadal jest obowiązkowa, chyba że przedsiębiorca spełnia warunki szczególnego zwolnienia.
Ulga ma również konsekwencje ubezpieczeniowe. W okresie jej stosowania przedsiębiorca nie gromadzi składek emerytalnych z działalności i nie ma z tego tytułu prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego.
Od kiedy liczy się 6 miesięcy ulgi na start?
Jeśli działalność rozpoczyna się pierwszego dnia miesiąca, ten miesiąc wlicza się do okresu ulgi.
Jeżeli przedsiębiorca rozpoczyna działalność w trakcie miesiąca, sześć pełnych miesięcy liczy się od następnego miesiąca kalendarzowego.
Przykład: przedsiębiorca rozpoczyna działalność 15 marca 2026 roku. Może korzystać z ulgi na start od 15 marca do 30 września 2026 roku, jeżeli spełnia wymagane warunki.
Preferencyjny Mały ZUS – ile wynoszą składki przez kolejne 24 miesiące?
Po zakończeniu ulgi na start przedsiębiorca może przejść na preferencyjne składki społeczne, potocznie nazywane Małym ZUS-em.
Podstawę ich wymiaru stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę.
W 2026 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 4 806 zł, a preferencyjna podstawa to:
4 806 zł × 30% = 1 441,80 zł.
Dokładne stawki preferencyjnego ZUS w 2026 roku
| Rodzaj składki | Stawka | Kwota miesięczna |
|---|---|---|
| Emerytalna | 19,52% | 281,44 zł |
| Rentowa | 8% | 115,34 zł |
| Wypadkowa | 1,67% | 24,08 zł |
| Chorobowa (dobrowolna) | 2,45% | 35,32 zł |
| Razem z chorobowym | 456,18 zł | |
| Razem bez chorobowego | 420,86 zł |
Źródło: oficjalne zestawienie ZUS na 2026 rok.
Przedsiębiorca korzystający z minimalnej preferencyjnej podstawy zasadniczo nie opłaca składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.
Podstawa prawna: art. 18a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Czy można korzystać z Małego ZUS bez wcześniejszej ulgi na start?
Tak. Ulga na start jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem. Przedsiębiorca może z niej zrezygnować i od początku opłacać preferencyjne składki społeczne, jeśli spełnia odpowiednie warunki.
Może to być istotne dla osoby, której zależy na objęciu ubezpieczeniami społecznymi od początku działalności.
Mały ZUS Plus – komu przysługuje po zakończeniu preferencyjnych składek?
Mały ZUS Plus nie jest tym samym co preferencyjny Mały ZUS. To odrębna ulga, w której wysokość składek społecznych zależy od dochodu osiągniętego w poprzednim roku.
Może być szczególnie korzystna dla niewielkich firm usługowych, które nie osiągają wysokich przychodów, ale nadal chcą ograniczać koszty stałe.
Jakie warunki trzeba spełnić?
Do najważniejszych warunków należą:
Przychód z działalności w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 120 000 zł przy prowadzeniu jej przez cały rok. Przy krótszym okresie limit oblicza się proporcjonalnie.
Działalność była prowadzona przez co najmniej 60 dni kalendarzowych w poprzednim roku.
Przedsiębiorca nie korzysta jeszcze z prawa do preferencyjnych składek społecznych.
Nie występują inne ustawowe wyłączenia, np. dotyczące wykonywania odpowiednich czynności na rzecz byłego pracodawcy.
Od 1 stycznia 2026 roku obowiązują nowe zasady liczenia okresów Małego ZUS Plus: maksymalnie 36 miesięcy ulgi w każdym okresie 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia działalności, pod warunkiem spełniania wymogów.
Podstawa prawna: art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Jak oblicza się składki w Małym ZUS Plus?
Podstawę wymiaru składek ustala się na podstawie przeciętnego miesięcznego dochodu z poprzedniego roku. W uproszczeniu odpowiada ona połowie odpowiednio ustalonego przeciętnego miesięcznego dochodu, z zastosowaniem ustawowych ograniczeń.
W 2026 roku podstawa musi mieścić się w przedziale:
Przy standardowej stopie wypadkowej i dobrowolnym chorobowym oznacza to składki społeczne od 456,18 zł do 1 788,29 zł miesięcznie. Do tej kwoty może dojść obowiązek opłacania Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego, zależnie od podstawy i sytuacji przedsiębiorcy.
W naszym biurze rachunkowym przed zgłoszeniem do Małego ZUS Plus analizujemy nie tylko przychód, ale również dochód, okres prowadzenia działalności i dostępny limit miesięcy ulgi.
Ile wynosi składka zdrowotna w 2026 roku?
To obowiązkowy element kosztów prowadzenia JDG, który trzeba uwzględnić niezależnie od ulgi na start, preferencyjnego ZUS czy Małego ZUS Plus.
Wysokość składki zdrowotnej zależy przede wszystkim od wybranej formy opodatkowania.
Składka zdrowotna na skali, podatku liniowym i ryczałcie
| Forma opodatkowania | Sposób naliczania | Kwota w 2026 roku |
|---|---|---|
| Skala podatkowa | 9% dochodu | Minimum 432,54 zł/mies. |
| Podatek liniowy | 4,9% dochodu | Minimum 432,54 zł/mies. |
| Ryczałt – przychód do 60 tys. zł | 9% podstawy 5 537,18 zł | 498,35 zł/mies. |
| Ryczałt – powyżej 60 tys. do 300 tys. zł | 9% podstawy 9 228,64 zł | 830,58 zł/mies. |
| Ryczałt – powyżej 300 tys. zł | 9% podstawy 16 611,55 zł | 1 495,04 zł/mies. |
Minimalna składka 432,54 zł dotyczy miesięcy od lutego 2026 do stycznia 2027. Kwoty ryczałtu dotyczą 2026 roku, z uwzględnieniem rocznego rozliczenia i szczególnych zasad ustalania przychodu.
Przykład: ile zapłaci nowy przedsiębiorca na ryczałcie?
Załóżmy, że przedsiębiorca:
Rozpoczyna działalność 1 stycznia 2026 roku.
Korzysta z ulgi na start, a następnie z preferencyjnego ZUS.
Rozlicza się ryczałtem.
Osiąga przychód 10 000 zł miesięcznie, czyli 120 000 zł rocznie.
Po uwzględnieniu rocznego progu przychodów jego składka zdrowotna za 2026 rok wyniesie 830,58 zł miesięcznie.
| Etap | Składki społeczne | Zdrowotna | Razem miesięcznie |
|---|---|---|---|
| Miesiące 1–6 | 0 zł | 830,58 zł | 830,58 zł |
| Miesiące 7–12 | 456,18 zł | 830,58 zł | 1 286,76 zł |
Przykład pokazuje ostateczne miesięczne obciążenie przypadające na 2026 rok, przy założeniu opłacania dobrowolnej składki chorobowej. W trakcie roku składka zdrowotna może być opłacana według niższego progu, a następnie wyrównana w rozliczeniu rocznym.
Łączne składki za 2026 rok wyniosą w tym przykładzie 12 704,04 zł, bez uwzględnienia podatku dochodowego.
Jak zgłosić ulgę na start i preferencyjny ZUS przy rejestracji JDG?
Założenie działalności w CEIDG powoduje przekazanie danych do ZUS, ale nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku prawidłowego zgłoszenia siebie do ubezpieczeń.
Jakie formularze ZUS trzeba złożyć?
| Sytuacja | Formularz | Typowy kod ubezpieczenia |
|---|---|---|
| Ulga na start | ZUS ZZA | 05 40 |
| Preferencyjny ZUS | ZUS ZUA | 05 70 |
| Mały ZUS Plus | ZUS ZUA | 05 90 |
| Pełny ZUS | ZUS ZUA | 05 10 |
W szczególnych sytuacjach mogą obowiązywać inne kody lub formularze, np. gdy przedsiębiorca ma równolegle etat albo podlega tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Zgłoszenia dokonuje się zasadniczo w ciągu 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczenia. Dokumenty można dołączyć do wniosku CEIDG albo przekazać do ZUS w odrębnym trybie.
Od 1 listopada 2026 roku rejestracja JDG w CEIDG dla dorosłych przedsiębiorców odbywa się elektronicznie.
Zakładasz firmę i chcesz prawidłowo zgłosić się do ZUS? Umów bezpłatną, niezobowiązującą 15-minutową rozmowę wstępną z naszym biurem rachunkowym. Wyjaśnimy, które ulgi mogą Ci przysługiwać, jakie formalności trzeba wykonać i jak wygląda współpraca. Przy podpisaniu umowy o prowadzenie księgowości bezpłatnie pomożemy Ci zarejestrować JDG i przygotować właściwe zgłoszenia do ZUS.
Jakich błędów unikać przy korzystaniu z ulg ZUS?
W naszym biurze rachunkowym najczęściej spotykamy się z sytuacjami, w których przedsiębiorca prawidłowo zakłada firmę, ale nie kontroluje momentu zakończenia ulgi lub nie uwzględnia wszystkich warunków jej stosowania.
Najczęstsze błędy to:
Założenie, że ulga na start zwalnia również ze składki zdrowotnej. W rzeczywistości dotyczy ona składek społecznych.
Nieprawidłowe liczenie sześciu miesięcy ulgi. Data rozpoczęcia działalności wpływa na termin jej zakończenia.
Brak zmiany kodu ubezpieczenia po zakończeniu ulgi. Przejście na preferencyjny ZUS wymaga odpowiednich zgłoszeń.
Mylenie Małego ZUS z Małym ZUS Plus. Pierwszy zależy od minimalnego wynagrodzenia, drugi od dochodu z poprzedniego roku.
Niedopilnowanie terminu zgłoszenia do Małego ZUS Plus. W zależności od sytuacji obowiązuje termin do końca stycznia albo 7 dni od powstania prawa do ulgi.
Pomijanie innych tytułów do ubezpieczeń. Etat, umowa zlecenia lub inne źródło ubezpieczenia mogą zmienić obowiązki przedsiębiorcy.
Warto również pamiętać, że zawieszenie działalności nie zawsze zatrzymuje bieg okresów ulg. Dlatego harmonogram składek powinien być aktualizowany przy każdej zmianie sytuacji przedsiębiorcy.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
1. Czy po uldze na start można przejść na Mały ZUS?
Tak. Po zakończeniu ulgi na start przedsiębiorca spełniający ustawowe warunki może korzystać przez kolejne 24 miesiące z preferencyjnych składek społecznych. W 2026 roku wynoszą one 456,18 zł miesięcznie z dobrowolnym chorobowym, bez składki zdrowotnej.
2. Ile wynosi ZUS przez pierwsze 6 miesięcy działalności w 2026 roku?
W okresie ulgi na start składki społeczne wynoszą 0 zł. Nie oznacza to jednak całkowitego zwolnienia z ZUS, ponieważ przedsiębiorca nadal opłaca składkę zdrowotną. Przykładowo, na skali podatkowej minimalna składka wynosi 432,54 zł miesięcznie w roku składkowym rozpoczynającym się w lutym 2026 roku, z uwzględnieniem ustawowych wyjątków.
3. Czy Mały ZUS Plus przysługuje automatycznie po 30 miesiącach działalności?
Nie, Mały ZUS Plus nie przysługuje automatycznie. Aby skorzystać z tej ulgi, przedsiębiorca musi spełnić określone warunki dotyczące m.in. przychodów, okresu prowadzenia działalności i ustawowych wyłączeń. Ponadto konieczne jest dokonanie właściwego zgłoszenia do ZUS. Warto również pamiętać, że przekroczenie limitu przychodów za poprzedni rok może wykluczyć możliwość skorzystania z preferencji.
4. Czy przedsiębiorca pracujący na etacie musi płacić ZUS z działalności?
Jeżeli podstawa składek społecznych z umowy o pracę wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie, przedsiębiorca co do zasady nie musi opłacać obowiązkowych składek społecznych z działalności. Nadal jednak zazwyczaj pozostaje obowiązek opłacania składki zdrowotnej. Dlatego przed rozpoczęciem działalności warto sprawdzić, czy warunki zatrudnienia pozwalają na zastosowanie tych zasad.
5. Czy księgowy może zgłosić przedsiębiorcę do ZUS przy zakładaniu firmy?
Tak, biuro rachunkowe może pomóc przygotować i przekazać odpowiednie zgłoszenia do ZUS, działając w granicach udzielonego upoważnienia. Dzięki temu przedsiębiorca może ograniczyć ryzyko błędów formalnych i łatwiej dopełnić obowiązków związanych z rozpoczęciem działalności. Co więcej, w naszym biurze pomoc w rejestracji JDG i zgłoszeniu do ZUS jest bezpłatna przy podpisaniu umowy o prowadzenie księgowości.
Załóż JDG bezpłatnie i skorzystaj z pomocy księgowego przy zgłoszeniach ZUS
Prawidłowy wybór ulgi ZUS już na początku działalności może pozwolić zaoszczędzić tysiące złotych w pierwszych latach prowadzenia firmy. Równie ważne jest dopilnowanie terminów, właściwych kodów ubezpieczenia i prawidłowego naliczania składki zdrowotnej.
W naszym biurze rachunkowym pomagamy nowym przedsiębiorcom w rejestracji CEIDG, zgłoszeniach ZUS, wyborze formy opodatkowania oraz organizacji księgowości. Prowadzimy KPiR, ryczałt, pełną księgowość i obsługę kadrowo-płacową. Wspieramy także osoby ubiegające się o dotacje na rozpoczęcie działalności.
Umów bezpłatną, niezobowiązującą 15-minutową rozmowę wstępną. Omówimy planowaną firmę, możliwe ulgi ZUS, zakres naszego wsparcia oraz przebieg współpracy.
Jeśli podpiszesz z nami umowę o prowadzenie księgowości, bezpłatnie pomożemy Ci założyć jednoosobową działalność gospodarczą i przygotować zgłoszenia do ZUS.
Rozpocznij działalność z prawidłowo zaplanowanymi składkami i księgowością od pierwszego dnia.
Angelika Krzyżak

