Provento

Ryczałt 2026: sprawdź stawki od 3% do 17%, kody PKWiU, limity przychodów i przykłady obliczeń. Dowiedz się, kiedy ryczałt opłaca się w JDG.

Stawki ryczałtu ewidencjonowanego w 2026 roku wynoszą od 3% do 17%, a ich wysokość zależy przede wszystkim od rodzaju wykonywanej działalności. Dlatego inne zasady obowiązują w handlu, a inne w usługach budowlanych, programistycznych, medycznych czy doradczych.

Ryczałt może być atrakcyjną formą opodatkowania jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG), szczególnie jeśli firma osiąga wysokie przychody przy stosunkowo niewielkich kosztach. Nie oznacza to jednak, że będzie korzystny dla każdego przedsiębiorcy.

Najważniejsza różnica polega na tym, że na ryczałcie podatek oblicza się od przychodu, a nie od dochodu. W rezultacie zakup sprzętu, paliwa, materiałów czy opłacenie usług księgowych nie pomniejsza podstawy opodatkowania o koszty uzyskania przychodów.

W artykule przedstawiamy aktualne stawki ryczałtu na 2026 rok oraz konkretne kody PKWiU. Ponadto pokazujemy przykłady obliczeń i wyjaśniamy, kiedy warto wybrać ryczałt zamiast skali podatkowej lub podatku liniowego.

Co to jest ryczałt od przychodów ewidencjonowanych?

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to uproszczona forma opodatkowania, w której wysokość podatku zależy od uzyskanego przychodu i właściwej stawki procentowej. Dzięki temu sposób obliczania podatku jest stosunkowo prosty, jednak przedsiębiorca musi prawidłowo ustalić stawkę dla wykonywanych usług.

W przeciwieństwie do skali podatkowej i podatku liniowego nie oblicza się tutaj dochodu przez odjęcie kosztów firmowych od przychodu.

Przykład: przedsiębiorca osiąga 15 000 zł miesięcznego przychodu z usług objętych stawką 8,5%.

Podatek przed uwzględnieniem dopuszczalnych odliczeń wynosi:

15 000 zł × 8,5% = 1 275 zł.

Jeżeli ten sam przedsiębiorca poniesie 5 000 zł wydatków firmowych, podatek nadal będzie obliczany od przychodu, a nie od różnicy między przychodem a kosztami.

Nie oznacza to jednak, że na ryczałcie nie ma żadnych odliczeń. Przepisy pozwalają m.in. na określone odliczenia składek społecznych oraz 50% zapłaconych składek zdrowotnych, jeśli spełnione są ustawowe warunki.

Stawki ryczałtu ewidencjonowanego w 2026 roku – pełne zestawienie

W 2026 roku stosuje się dziewięć podstawowych stawek ryczałtu: 17%, 15%, 14%, 12,5%, 12%, 10%, 8,5%, 5,5% i 3%.

StawkaPrzykładowe rodzaje przychodów
17%Przychody z wykonywania wolnych zawodów w rozumieniu ustawy
15%Wybrane usługi reklamowe, pośrednictwa hurtowego i doradztwa związanego z zarządzaniem
14%Wybrane usługi opieki zdrowotnej, architektoniczne i inżynierskie
12,5%M.in. nadwyżka ponad 100 000 zł przychodów z określonych usług najmu i zakwaterowania
12%Określone usługi związane z oprogramowaniem i IT
10%Określone usługi kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek
8,5%Wiele usług niewymienionych w przepisach dotyczących innych stawek
5,5%Roboty budowlane i określona działalność wytwórcza
3%Handel i określona działalność gastronomiczna

Zestawienie ma charakter informacyjny. Właściwa stawka ryczałtu zależy od faktycznego rodzaju wykonywanych czynności i odpowiedniej klasyfikacji usług lub towarów. Sam kod PKD nie przesądza o wysokości stawki; w wielu przypadkach istotna jest klasyfikacja PKWiU.

Słownik stawek ryczałtu według PKWiU – konkretne branże i usługi

To najważniejsza część poradnika dla przedsiębiorców szukających odpowiedzi na pytanie: „Jaka stawka ryczałtu obowiązuje dla mojej działalności?”

Podstawą jest art. 12 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. W tabeli przedstawiono wybrane rodzaje usług i przypisane im stawki obowiązujące w 2026 roku.

Rodzaj działalności lub usługiPKWiUStawka ryczałtu
Usługi związane z oprogramowaniemex 62.01.112%
Doradztwo w zakresie sprzętu komputerowego62.02.10.012%
Doradztwo w zakresie oprogramowaniaex 62.0212%
Zarządzanie siecią i systemami informatycznymi62.03.112%
Przetwarzanie danych w zakresie wskazanym ustawąex 63.11.115%
Usługi reklamowe i badania rynkuDział 7315%
Usługi fotograficzne74.215%
Pośrednictwo w sprzedaży hurtowejGrupa 46.115%
Usługi rachunkowo-księgowe poza wolnym zawodemDział 6915%
Usługi doradztwa związanego z zarządzaniem, objęte przepisemex dział 7015%
Usługi opieki zdrowotnejDział 8614%
Usługi architektoniczne i inżynierskieDział 7114%
Usługi specjalistycznego projektowania74.114%
Kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek68.10.110%
Usługi związane z zakwaterowaniemDział 558,5% / 12,5%
Wynajem i obsługa nieruchomości własnych lub dzierżawionych68.20.18,5% / 12,5%
Wynajem samochodów osobowych bez kierowcy77.11.10.08,5% / 12,5%
Usługi edukacyjneDział 858,5%
Roboty budowlaneKlasyfikacja zależna od robót, często dział 435,5%
Handel towaramiZależnie od rodzaju handlu3%
Gastronomia, z określonymi wyjątkamiZależnie od usługi3%

Przy stawkach 8,5% / 12,5% w wymienionych kategoriach co do zasady 8,5% dotyczy przychodów do 100 000 zł, a 12,5% nadwyżki ponad tę kwotę.

Tabela obejmuje przykłady, nie cały ustawowy katalog. Niektóre stawki wynikają z rodzaju działalności zdefiniowanego w ustawie, a nie z jednego kodu PKWiU.

Co oznacza „ex” przed kodem PKWiU?

Oznaczenie „ex” oznacza, że przepis dotyczy tylko określonej części usług mieszczących się w danym grupowaniu PKWiU.

Przykładowo:

  • PKWiU ex 62.01.1 – stawka 12% dotyczy usług związanych z oprogramowaniem objętych zakresem przepisu, a nie automatycznie wszystkich usług z tej grupy.

  • PKWiU ex 63.11.1 – stawka 15% obejmuje wskazany ustawowo zakres przetwarzania danych.

  • PKWiU ex dział 70 – stawka 15% dotyczy określonych usług firm centralnych i doradztwa związanego z zarządzaniem, z ustawowymi wyjątkami.

Nie można więc ustalić stawki ryczałtu wyłącznie na podstawie pierwszych cyfr kodu PKWiU.

Stawka ryczałtu a PKD – dlaczego to nie to samo?

To jeden z najczęstszych błędów popełnianych przy zakładaniu działalności.

PKD opisuje rodzaj działalności gospodarczej i służy m.in. do rejestracji firmy w CEIDG.

PKWiU klasyfikuje konkretne produkty i usługi. Dlatego właśnie do PKWiU odwołuje się wiele przepisów określających stawki ryczałtu.

Przedsiębiorca może posiadać jeden główny kod PKD, ale jednocześnie wykonywać różne usługi. W rezultacie do poszczególnych rodzajów przychodów mogą mieć zastosowanie odmienne stawki podatku.

Przykład: firma świadcząca usługi informatyczne

Przedsiębiorca wykonuje trzy rodzaje czynności:

  1. Tworzenie oprogramowania.

  2. Wsparcie użytkowników.

  3. Przetwarzanie danych.

Nie można automatycznie założyć, że wszystkie wymienione usługi są opodatkowane stawką 12%. Wynika to z faktu, że właściwa stawka ryczałtu zależy od rzeczywistego rodzaju wykonywanych czynności.

Dlatego każdą usługę trzeba sklasyfikować zgodnie z jej faktycznym zakresem, a następnie ustalić, który przepis art. 12 ustawy o ryczałcie ma zastosowanie.

Jeżeli przedsiębiorca ma wątpliwości dotyczące klasyfikacji, może wystąpić do GUS o informację klasyfikacyjną. Ponadto, w kwestii skutków podatkowych warto rozważyć złożenie wniosku o interpretację indywidualną.

Ryczałt dla popularnych zawodów – jaka stawka?

Programista i specjalista IT

Dla określonych usług związanych z oprogramowaniem, m.in. objętych PKWiU ex 62.01.1, obowiązuje 12% ryczałtu.

Nie oznacza to, że każda usługa informatyczna jest opodatkowana tą stawką. Znaczenie ma zakres wykonywanych czynności, a nie sam tytuł stanowiska.

Lekarz, fizjoterapeuta i inne usługi medyczne

Usługi opieki zdrowotnej sklasyfikowane w PKWiU dział 86 są co do zasady objęte stawką 14%.

Należy odróżnić stawkę ryczałtu w podatku dochodowym od zwolnień z VAT, które mogą dotyczyć określonych usług medycznych.

Grafik i projektant

Usługi specjalistycznego projektowania z PKWiU 74.1 są objęte stawką 14%.

Jednak nie każda czynność wykonywana przez grafika musi należeć do tego grupowania. Przykładowo usługi reklamowe mogą podlegać stawce 15%.

Fotograf

Usługi fotograficzne sklasyfikowane w PKWiU 74.2 są co do zasady opodatkowane stawką 15%.

Sprzedaż innych produktów lub świadczenie odmiennych usług w tej samej firmie wymaga osobnej analizy.

Właściciel firmy budowlanej

Przychody z robót budowlanych są zasadniczo opodatkowane stawką 5,5%.

Nie oznacza to jednak, że każda usługa wykonywana na budowie jest automatycznie robotą budowlaną. Znaczenie ma klasyfikacja faktycznie świadczonych czynności.

Właściciel sklepu internetowego

Przychody z działalności usługowej w zakresie handlu mogą być opodatkowane stawką 3%.

Trzeba jednak odróżnić odsprzedaż zakupionych towarów od produkcji własnych wyrobów, świadczenia usług lub sprzedaży objętej szczególnymi zasadami.

Kto może wybrać ryczałt w 2026 roku?

Ryczałt mogą stosować m.in. osoby prowadzące JDG, jeżeli spełniają warunki ustawowe i nie wykonują działalności wyłączonej z tej formy opodatkowania.

W przypadku przedsiębiorców kontynuujących działalność podstawowy limit przychodów z poprzedniego roku wynosi 2 mln euro.

Limity ryczałtu na 2026 rok
Prawo do ryczałtu
8 517 200 zł
2 mln euro przychodów za 2025 r.
Rozliczenie kwartalne
851 720 zł
200 tys. euro przychodów za 2025 r.
Przedsiębiorcy rozpoczynający działalność mogą korzystać z odrębnych zasad. Źródło: Ministerstwo Finansów.

Kiedy nie można stosować ryczałtu?

Ustawa przewiduje określone wyłączenia. Dotyczą one m.in.:

  • Prowadzenia aptek.

  • Handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych.

  • Kupna i sprzedaży wartości dewizowych.

  • Wytwarzania określonych wyrobów objętych akcyzą.

  • Niektórych sytuacji, w których przedsiębiorca świadczy na rzecz obecnego lub byłego pracodawcy usługi odpowiadające czynnościom wykonywanym na etacie.

Ponadto występują szczególne ograniczenia związane ze zmianą formy prowadzenia działalności między małżonkami.

Dlatego przed wyborem ryczałtu warto sprawdzić nie tylko wysokość stawki, ale także prawo do korzystania z tej formy opodatkowania.

Kiedy ryczałt jest opłacalny? Porównanie na konkretnych liczbach

Największą zaletą ryczałtu jest możliwość zastosowania stosunkowo niskiej stawki podatku. Jednak jego istotną wadą jest brak możliwości pomniejszania przychodu o koszty jego uzyskania. Dlatego przed wyborem tej formy opodatkowania warto porównać rzeczywiste obciążenia podatkowe przy różnych poziomach kosztów działalności.

Rozważmy przedsiębiorcę osiągającego miesięcznie 15 000 zł przychodu.

Scenariusz Ryczałt miesięczny przed odliczeniami
Handel – stawka 3% 450 zł
Roboty budowlane – stawka 5,5% 825 zł
Usługi objęte stawką 8,5% 1 275 zł
Usługi programistyczne objęte stawką 12% 1 800 zł
Usługi medyczne – stawka 14% 2 100 zł
Usługi reklamowe – stawka 15% 2 250 zł
Wolny zawód – stawka 17% 2 550 zł

Wyliczenia poglądowe przy założeniu przychodu 15 000 zł miesięcznie, bez uwzględnienia dopuszczalnych odliczeń, składek ZUS i składki zdrowotnej. Właściwa stawka ryczałtu zależy od faktycznie wykonywanych czynności.

Ryczałt a podatek liniowy – przykład przy różnych kosztach

Załóżmy roczny przychód 180 000 zł oraz stawkę ryczałtu 8,5%. Porównajmy podatek z liniowym PIT 19%.

Roczny podatek – przykład uproszczony
Roczne kosztyRyczałt 8,5%Liniowy PIT 19%
18 000 zł (10%)15 300 zł30 780 zł
72 000 zł (40%)15 300 zł20 520 zł
108 000 zł (60%)15 300 zł13 680 zł
Porównanie samego PIT, bez składek, odliczeń i innych preferencji. Zakłada, że całe 180 000 zł przychodu podlega stawce 8,5%, bez progu 100 000 zł.

W tym przykładzie ryczałt wypada korzystniej przy niskich i średnich kosztach. Jednak gdy koszty wynoszą 60% przychodu, niższy podatek daje rozliczenie liniowe. Dlatego przed wyborem formy opodatkowania warto przeanalizować przewidywane wydatki firmy.

Podsumowując, nie wystarczy porównać stawek 8,5% i 19%. Należy również uwzględnić podstawy opodatkowania, składki zdrowotne, możliwe odliczenia oraz przewidywane koszty firmy. Dzięki temu porównanie będzie bardziej miarodajne.

Ryczałt a składka zdrowotna – dlaczego trzeba uwzględnić ją w kalkulacji?

Wybierając formę opodatkowania, należy uwzględnić nie tylko podatek dochodowy, ale również składkę zdrowotną.

Na ryczałcie składka zdrowotna jest ustalana według zasad związanych z rocznym poziomem przychodów. Dlatego jej wysokość może się różnić w zależności od osiągniętego przychodu. Wyróżniamy trzy progi przychodowe:

  • Do 60 000 zł rocznie.

  • Powyżej 60 000 zł do 300 000 zł rocznie.

  • Powyżej 300 000 zł rocznie.

Przekroczenie progu może wpłynąć na wysokość składki zdrowotnej należnej za dany rok. Jej kwoty zmieniają się w kolejnych latach.

Warto pamiętać, że 50% zapłaconych składek zdrowotnych można, na warunkach ustawowych, odliczyć od przychodu opodatkowanego ryczałtem. Nie oznacza to odliczenia połowy składki bezpośrednio od kwoty podatku.

Przy kalkulacji opłacalności należy również uwzględnić składki społeczne, dostępne ulgi ZUS i sytuację rodzinną przedsiębiorcy.

Czy w jednej działalności można stosować kilka stawek ryczałtu?

Tak. Jeżeli przedsiębiorca świadczy różne usługi objęte odmiennymi stawkami, może stosować kilka stawek w ramach jednej JDG.

Przykład: przedsiębiorca wykonuje usługi edukacyjne opodatkowane stawką 8,5% oraz usługi reklamowe objęte stawką 15%.

Rodzaj przychoduMiesięczny przychódStawkaRyczałt
Usługi edukacyjne8 000 zł8,5%680 zł
Usługi reklamowe4 000 zł15%600 zł
Razem12 000 zł—1 280 zł

Warunkiem jest prowadzenie ewidencji przychodów pozwalającej przyporządkować kwoty do właściwych rodzajów działalności i stawek.

Jeżeli ewidencja nie umożliwia takiego rozdzielenia, ustawa przewiduje szczególne zasady ustalania ryczałtu, które mogą skutkować zastosowaniem wyższej stawki.

Jak wybrać ryczałt przy zakładaniu JDG?

Wybór ryczałtu warto zaplanować jeszcze przed rejestracją działalności.

  1. Określ zakres usług lub sprzedaży. Opisz konkretnie, za co klienci będą Ci płacić.

  2. Ustal właściwe grupowania PKWiU. Nie opieraj się wyłącznie na kodach PKD wpisanych do CEIDG.

  3. Sprawdź stawki z art. 12 ustawy. Uwzględnij oznaczenia „ex” i wyjątki.

  4. Zweryfikuj prawo do ryczałtu. Sprawdź limity i wyłączenia.

  5. Porównaj ryczałt ze skalą i podatkiem liniowym. Weź pod uwagę przychody, koszty, składkę zdrowotną i dostępne ulgi.

  6. Zgłoś wybór formy opodatkowania. Można to zrobić m.in. za pośrednictwem CEIDG.

Co do zasady wybór ryczałtu należy zgłosić do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu uzyskania pierwszego przychodu w danym roku. Jeżeli jednak pierwszy przychód wystąpi w grudniu, termin przypada na koniec roku podatkowego.

Jak rozliczać ryczałt i jakie dokumenty prowadzić?

Przedsiębiorca na ryczałcie prowadzi ewidencję przychodów, a nie podatkową księgę przychodów i rozchodów (KPiR). Dlatego powinien odpowiednio dokumentować przychody i przyporządkowywać je do właściwych stawek podatkowych.

Ponadto do podstawowych obowiązków przedsiębiorcy należą:

  • Prowadzenie ewidencji przychodów z podziałem na właściwe stawki.

  • Prowadzenie wymaganego wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

  • Obliczanie i wpłacanie ryczałtu.

  • Rozliczanie składek ZUS.

  • Prowadzenie rozliczeń VAT, jeżeli dotyczą przedsiębiorcy.

  • Złożenie rocznego zeznania PIT-28.

Ryczałt wpłaca się co do zasady do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni. Podatnicy spełniający warunki mogą korzystać z rozliczenia kwartalnego.

FAQ – najczęstsze pytania o stawki ryczałtu

Jakie są stawki ryczałtu ewidencjonowanego w 2026 roku?

Najczęściej stosowane stawki ryczałtu to 3%, 5,5%, 8,5%, 10%, 12%, 12,5%, 14%, 15% i 17%. Ponadto ustawa przewiduje szczególną stawkę 2% dla określonych przychodów, m.in. ze sprzedaży wskazanych produktów roślinnych i zwierzęcych przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy. Dlatego przed wyborem stawki należy sprawdzić rodzaj uzyskiwanego przychodu.

Czy każdy programista płaci 12% ryczałtu?

Nie każdy programista automatycznie płaci 12% ryczałtu. Stawka ta dotyczy bowiem określonych usług związanych z oprogramowaniem i innych usług IT wskazanych w ustawie. Dlatego konieczne jest ustalenie rzeczywistego charakteru wykonywanych czynności oraz ich właściwej klasyfikacji.

Jaka jest stawka ryczałtu dla usług budowlanych?

Przychody z robót budowlanych są zasadniczo opodatkowane stawką 5,5%. Jednak nie każda usługa wykonywana w branży budowlanej automatycznie kwalifikuje się do tej stawki. Z tego względu należy sprawdzić, czy wykonywane czynności rzeczywiście stanowią roboty budowlane w rozumieniu przepisów.

Czy grafik komputerowy może płacić 8,5% ryczałtu?

Nie można tego ustalić wyłącznie na podstawie nazwy zawodu. Przykładowo usługi specjalistycznego projektowania objęte PKWiU 74.1 podlegają stawce 14%, natomiast usługi reklamowe z działu 73 – stawce 15%. Dlatego inne, prawidłowo sklasyfikowane czynności mogą wymagać odrębnej analizy. Ostatecznie decyduje rzeczywisty zakres świadczonych usług.

Czy na ryczałcie można odliczać koszty firmowe?

Nie. Koszty uzyskania przychodów nie pomniejszają podstawy opodatkowania ryczałtem. Jednak przepisy przewidują określone odliczenia, np. dotyczące składek społecznych i części zapłaconej składki zdrowotnej. W związku z tym warto odróżnić rozliczanie kosztów firmowych od odliczeń dopuszczonych przez ustawę.

Czy ryczałt zawsze jest korzystniejszy niż podatek liniowy?

Nie zawsze. Jeżeli przedsiębiorca ponosi wysokie koszty działalności, podatek liniowy lub skala podatkowa mogą okazać się korzystniejsze. Wynika to z faktu, że obie te formy pozwalają uwzględniać koszty uzyskania przychodów. Dlatego przed podjęciem decyzji warto porównać całkowite obciążenia podatkowe.

Czy mogę zmienić stawkę ryczałtu w trakcie roku?

Tak, ale nie jest to dowolny wybór podatnika. Jeżeli zmienia się rzeczywisty rodzaj wykonywanych usług albo przedsiębiorca zaczyna świadczyć dodatkowe usługi, mogą pojawić się przychody objęte inną stawką. Dlatego każdą zmianę należy przeanalizować na podstawie obowiązujących przepisów i właściwej klasyfikacji usług.

Czy księgowy może pomóc ustalić właściwą stawkę ryczałtu?

Tak. Księgowy może przeanalizować zakres świadczonych usług oraz wskazać przepisy mające zastosowanie do danej działalności. Ponadto może pomóc w prowadzeniu ewidencji przychodów i zidentyfikować sytuacje wymagające potwierdzenia klasyfikacji PKWiU. W razie wątpliwości warto również rozważyć uzyskanie interpretacji indywidualnej.

Nie wiesz, jaką stawkę ryczałtu zastosować? Skonsultuj to przed założeniem firmy

Nieprawidłowa stawka ryczałtu może prowadzić do zaległości podatkowych, odsetek oraz konieczności korygowania rozliczeń. Dlatego warto przeanalizować sposób opodatkowania jeszcze przed rozpoczęciem działalności.

W biurze rachunkowym Provento pomagamy przedsiębiorcom porównywać formy opodatkowania i analizować zakres świadczonych usług. Ponadto wspieramy klientów w prowadzeniu ewidencji przychodów oraz prawidłowym rozliczaniu podatków i ZUS.

Umów bezpłatną, niezobowiązującą 15-minutową rozmowę wstępną. Opowiedz nam, czym będzie zajmowała się Twoja firma, jakie przewidujesz przychody i koszty oraz czy planujesz świadczyć kilka rodzajów usług. Omówimy zakres możliwej pomocy.

Dopiero rozpoczynasz działalność? Przy podpisaniu umowy o prowadzenie księgowości bezpłatnie pomożemy Ci zarejestrować JDG i przygotować zgłoszenia do ZUS.

Wybierz formę opodatkowania na podstawie liczb i rzeczywistego zakresu działalności, a nie wyłącznie najniższej stawki podatku.

Kamil Wilk