Mały ZUS Plus to jedna z najważniejszych ulg dla mikroprzedsiębiorców w Polsce. Pozwala ona na opłacanie niższych składek ZUS przez określony czas, co zmniejsza koszty prowadzenia działalności. Z początkiem 1 stycznia 2026 roku weszły w życie nowe zasady dotyczące korzystania z tej ulgi, w tym zasad powrotu do niej po przerwie.
Dzięki uldze Mały ZUS Plus przedsiębiorca prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą może przez maksymalnie 36 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy działalności płacić niższe składki na ubezpieczenia społeczne. Są one zależne od dochodu (za ubiegły rok kalendarzowy), a nie od standardowej podstawy.
Co trzeba zrobić aby z niej skorzystać?
- prowadzić działalność gospodarczą na podstawie wpisu do CEIDG lub innych przepisów szczególnych,
- osiągnąć przychód z działalności w poprzednim roku kalendarzowym nie wyższy niż 120 000 zł (lub proporcjonalnie mniej, jeśli działalność była prowadzona przez część roku),
- prowadzić działalność gospodarczą przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku,
- nie spełniać warunków do opłacania preferencyjnych składek ZUS (od 30% minimalnego wynagrodzenia),
- nie rozliczać się w formie karty podatkowej w poprzednim roku i jednocześnie korzystać ze zwolnienia z VAT,
- nie wykonywać w ramach działalności czynności tożsamych z tymi, które wykonywał dla byłego lub obecnego pracodawcy, w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym,
- nie podlegać w poprzednim roku ubezpieczeniom społecznym lub ubezpieczeniu zdrowotnemu także z tytułu innej pozarolniczej działalności (czyli jako twórca i artysta, wspólnik spółki jawnej, komandytowej, partnerskiej, jednoosobowej spółki z o.o., prowadzący działalność w zakresie wolnego zawodu czy prowadzący szkoły lub inne placówki oświatowe)
Jeżeli przedsiębiorca spełnia powyższe warunki, dokonuje wyrejestrowania z dotychczas opłacanych składek na druku ZUS ZWUA i zgłoszenia na druku ZUS ZUA z kodem 0590 lub 0592. Powinien tego dokonać do 31 stycznia danego roku, jeśli przedsiębiorca kontynuuje działalność, lub w ciągu 7 dni od daty rozpoczęcia lub wznowienia działalności lub zakończenia okresu preferencji (jeśli dzieje się to po 24 stycznia). Jeżeli przedsiębiorca w poprzednim roku kalendarzowym korzystał z ulgi Mały ZUS plus nie musi dokonywać żadnych zgłoszeń.
Podstawę od jakiej przedsiębiorca opłaca składki ZUS ustala się poprzez podzielenie rocznego dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym przez liczbę dni kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym i pomnożenie uzyskanego wyniku przez 30.
Do tej pory zasady powrotu do Małego ZUS Plus po wykorzystaniu limitu 36 miesięcy lub rezygnacji były mniej korzystne. Przedsiębiorca musiał odczekać (opłacając pełne składki ZUS) nawet 3 lata zanim mógł ponownie skorzystać z ulgi. Nowe przepisy, obowiązujące od 1 stycznia 2026 roku, przynoszą istotne zmiany:
- przedsiębiorcy spełniający warunki do „małego ZUS plus” mogą opłacać niższe składki na ubezpieczenia społeczne przez 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności, niezależnie od tego, czy i jak długo wcześniej korzystali z ulgi. Pierwszy 60-miesięczny okres liczy się od miesiąca, w którym po grudniu 2025 roku rozpoczęto działalność z ulgą. Każdy kolejny 60-miesięczny okres zaczyna się od pierwszego miesiąca prowadzenia lub kontynuowania działalności po zakończeniu poprzedniego okresu
- do tej pory powrót do ulgi często był możliwy tylko w określonych terminach i wymagał corocznej weryfikacji przez ZUS. Od 2026 roku przedsiębiorca będzie mógł wrócić do ulgi w dowolnym miesiącu roku, pod warunkiem spełnienia warunków formalnych i dochodowych.
Przykładowo, jeśli przedsiębiorca korzystał maksymalnie z ulgi przed 2026 roku, po upływie 24 miesięcy przerwy będzie mógł ponownie skorzystać z kolejnych 36 miesięcy obniżonych składek. Jeżeli natomiast nie wykorzystał pełnych 36 miesięcy ulgi do końca 2025 roku, nadal może rozpocząć nowy 36-miesięczny okres ulgi od 2026 roku niezależnie od wcześniejszych okresów korzystania.
Zmiany w Małym ZUS Plus, które weszły w życie od 1 stycznia 2026 roku, to krok w stronę bardziej przedsiębiorczych i elastycznych rozwiązań. Nowe zasady powrotu do ulgi zwiększają szanse mniejszych firm na utrzymanie korzystnej sytuacji finansowej, redukując ciężar stałych kosztów i ułatwiając planowanie budżetu.